Khi tự học vẽ tĩnh vật, mỗi buổi nên có một mục tiêu cụ thể: hôm nay tập nhìn tỉ lệ, buổi sau tập mảng tối hoặc bóng đổ. Lịch bảy buổi dưới đây là gợi ý để tổ chức việc luyện tập, không phải cam kết thành thạo sau bảy ngày.
Bạn có thể dành khoảng 20–40 phút mỗi buổi và lặp lại buổi còn khó. Chuẩn bị giấy, bút chì, tẩy, một chiếc cốc đơn giản và một quả. Nếu chưa quen các bước làm bài, đọc quy trình vẽ tĩnh vật trước khi bắt đầu.
Buổi 1: quan sát và so kích thước
Chỉ dùng một đồ vật. Vẽ vài khung bao nhỏ, đánh dấu trục và so chiều cao với chiều rộng; chưa cần đánh bóng. Sau mỗi hình, nhìn lại mẫu để tìm một chỗ mình đã vẽ theo trí nhớ thay vì quan sát.
Giữ lại cả hình chưa đúng. Chúng giúp bạn nhận ra mình hay làm thân cốc quá rộng, miệng quá tròn hoặc trục bị nghiêng.
Buổi 2: tìm bố cục cho hai vật
Thêm quả vào cạnh cốc, thử đặt trước và sau rồi vẽ ba phác thảo nhỏ. So khoảng trống giữa hai vật, phần chồng lấp và khoảng cách tới mép giấy. Chọn một bố cục, ghi lý do bạn chọn nó.
Buổi 3: dựng hình và sửa tỉ lệ
Dùng bố cục đã chọn để làm một bản lớn hơn. Xác định điểm cao nhất, thấp nhất, trục cốc và các đường ngang cần so. Chỉ sửa hình; đừng dùng đậm nhạt để che chỗ dựng chưa chắc.
Cuối buổi, đặt bài hơi xa để xem cả nhóm mẫu. Đánh dấu hai chỗ cần kiểm tra lại, thay vì cố hoàn thiện mọi chi tiết.
Buổi 4: luyện sắc độ riêng
Tập năm ô từ sáng đến tối trên giấy nháp. Sau đó vẽ riêng quả bằng các mảng lớn, giữ cùng nguồn sáng. Thử thay mật độ nét và số lớp nét để tạo sắc độ, thay vì chỉ tăng lực ấn.
Có thể dùng bài luyện tĩnh vật chì và thang đậm nhạt để tự kiểm tra vùng sáng, vùng tối và cạnh chuyển sắc.
Buổi 5: quan sát bóng đổ
Đặt lại mẫu, chỉ phác vật bằng nét nhẹ rồi tập phần bóng trên mặt bàn. So hướng, độ dài và ranh giới bóng với mẫu thật. Không giả định bóng luôn đen đều hoặc có cạnh sắc ở mọi vị trí.
Buổi 6: hoàn thành một bài
Ghép các kỹ năng đã tập: bố cục, dựng hình, mảng sáng tối, bóng đổ và một vài chi tiết chính. Nếu muốn đổi mẫu, chọn một bố cục vừa sức; lọ hoa và quả là bước tiếp theo khi đã quen với cốc và một quả.
Ghi thời gian bắt đầu, thời gian dừng và phần khiến bạn phải sửa nhiều nhất. Thông tin này hữu ích hơn việc chỉ ghi “bài đẹp” hoặc “bài xấu”.
Buổi 7: so sánh và lập buổi luyện tiếp
Đặt bài đầu và bài cuối cạnh nhau. So những điểm có thể quan sát được: trục vật, khoảng trống, hướng sáng, độ rõ của mảng tối và cảm giác vật đứng trên bàn. Đừng chỉ so số lượng chi tiết.
| Ghi lại | Ví dụ |
|---|---|
| Việc đã tập | So chiều cao cốc với chiều rộng |
| Lỗi còn gặp | Miệng cốc mở quá rộng so với góc nhìn |
| Việc làm ở buổi sau | Vẽ ba phác thảo riêng của miệng cốc |
Khi nào nên nhờ nhận xét?
Nếu lặp lại cùng một lỗi qua vài buổi mà chưa biết sửa ở đâu, hãy đưa cả bài và ảnh mẫu cùng góc nhìn cho giáo viên hoặc người hướng dẫn. Hỏi một câu cụ thể, chẳng hạn “trục cốc đã đúng chưa?”, sẽ dễ nhận phản hồi hữu ích hơn chỉ hỏi bài đã đẹp chưa.
Để dễ duy trì việc luyện, chuẩn bị sẵn một mặt bàn đủ chỗ và nguồn sáng ổn định. Bài bố trí góc học vẽ trong căn hộ nhỏ có các bước đo và sắp xếp nếu bạn thiếu không gian.