Vẽ tĩnh vật lọ hoa và quả là bài tập quan sát hình khối, tỉ lệ và ánh sáng. Hướng dẫn dưới đây tập trung vào bút chì: dựng hình lớn trước, kiểm tra mẫu rồi mới lên đậm nhạt.
Chuẩn bị mẫu và chỗ ngồi
Chọn một chiếc lọ có dáng đơn giản và một quả tròn. Đặt chúng trên mặt phẳng, để quả hơi che một phần thân lọ. Dùng một nguồn sáng bên trái hoặc bên phải để dễ nhìn vùng sáng và vùng tối. Ngồi cố định trong suốt buổi vẽ: khi đổi chỗ, hình miệng lọ và vị trí các vật cũng thay đổi.
Bạn cần giấy, bút chì HB để phác, bút mềm hơn nếu có để lên đậm nhạt và tẩy. Bài đầu chưa cần bình nhiều hoa hoặc nền nhiều họa tiết. Mục tiêu là nhận ra hình khối và tương quan giữa hai vật.
1. Chọn bố cục trước khi vẽ chi tiết
Nhìn cả nhóm mẫu như một hình lớn. Đánh dấu điểm cao nhất, thấp nhất và hai mép ngoài bằng nét nhẹ. Chừa khoảng trống quanh nhóm vật để hình không sát mép giấy.
So sánh chiều cao lọ với đường kính quả. Nếu lọ trông cao khoảng gấp đôi quả, hãy kiểm tra tương quan đó trên bản phác. Đây là cách đo theo mẫu bạn đang nhìn, không phải công thức áp dụng cho mọi chiếc lọ.
2. Dựng trục và thân lọ
Kẻ nhẹ trục giữa của lọ, sau đó đánh dấu miệng, cổ, phần thân rộng nhất và đáy. Từ trục, so sánh khoảng cách tới hai bên để giữ dáng lọ cân đối. Dùng các đoạn thẳng ngắn để tìm hướng nghiêng, rồi mới nối thành đường cong.
Đừng bắt đầu bằng việc tô đậm đường viền. Khi tỉ lệ chưa đúng, nét đậm khiến việc sửa khó hơn và làm giấy bẩn.
3. Quan sát miệng lọ và quả
Miệng lọ tròn thường hiện thành một hình ellipse khi nhìn xiên. Quan sát độ mở của miệng lọ từ chỗ ngồi; không vẽ thành một đường thẳng hoặc một hình tròn theo trí nhớ. Hai đầu ellipse cần chuyển cong mềm, tránh nhọn như chiếc lá.
Với quả, phác khối lớn trước rồi chỉnh chỗ phình, lõm và cuống theo mẫu. Vẽ phần quả che thân lọ rõ ràng để người xem nhận ra vật nào ở trước. Chưa cần thêm hoa nếu mẫu không có hoa.
4. Chia ba mức đậm nhạt
Nheo mắt để bỏ bớt chi tiết và tìm vùng sáng, vùng trung gian, vùng tối. Giữ phần giấy sáng nhất trước, lên lớp chì nhẹ ở vùng trung gian rồi tăng dần vùng tối. Hướng nét có thể đi theo độ cong của vật để gợi khối.
Phân biệt bóng trên vật và bóng đổ xuống bàn. Bóng đổ giúp vật có điểm tựa; quan sát hướng bóng theo nguồn sáng. Không viền đen đều mọi cạnh vì các mép trong vùng sáng và vùng tối có thể hiện khác nhau.
5. Kiểm tra trước khi thêm chi tiết
Lùi bản vẽ ra xa và đối chiếu với mẫu: lọ có bị nghiêng không, quả có đúng kích thước tương đối không, miệng lọ có cân với trục không, bóng đổ có cùng hướng sáng không? Sửa hình lớn trước khi vẽ cuống quả hoặc hoa văn trên lọ.
Thử vẽ lại cùng mẫu trong một buổi khác với cách chiếu sáng mới. So sánh hai bài để thấy ánh sáng thay đổi hình khối như thế nào. Với bài tập dành cho học sinh, có thể tham khảo thêm hướng dẫn vẽ tĩnh vật lớp 7.
Khi nào nên tìm lớp học?
Tham khảo đơn vị trong cùng hệ thống. Nếu bạn đã tự luyện nhưng chưa nhận ra lỗi tỉ lệ hoặc cách lên đậm nhạt, một lớp có người nhận xét bài có thể hữu ích. Có thể tham khảo khóa học vẽ cơ bản tại ArcLine và hỏi rõ đối tượng học, cách chữa bài, lịch học trước khi chọn.