Học vẽ chân dung bắt đầu từ việc nhìn mối quan hệ giữa các bộ phận trên đầu. Một đôi mắt được vẽ đẹp vẫn có thể khiến chân dung lệch nếu vị trí mắt, độ rộng mặt hoặc hướng đầu chưa đúng. Bài này hướng dẫn một quy trình quan sát bằng chì để bạn tự kiểm tra trước khi thêm chi tiết.
Chuẩn bị một mẫu dễ quan sát
Dùng bút chì HB hoặc 2B, giấy và tẩy là đủ cho bài đầu. Chọn ảnh chân dung rõ, ít chỉnh sửa, đầu nhìn thẳng hoặc hơi xoay và ánh sáng tương đối dễ phân biệt. Nếu tự vẽ qua gương, giữ chỗ ngồi và nguồn sáng ổn định. Tránh bắt đầu từ ảnh chụp quá gần bằng góc rộng vì hình dạng mặt có thể bị biến đổi bởi phối cảnh.
Chừa khoảng giấy quanh đầu và vai. Ghi nhỏ mục tiêu của bài: hôm nay kiểm tra hướng đầu và tỉ lệ, chưa cần hoàn thiện tóc hoặc quần áo.
Dựng khối đầu trước mắt, mũi, miệng
- Đánh dấu đỉnh đầu, cằm và hai biên rộng nhất của đầu. So sánh chiều cao với chiều rộng từ mẫu.
- Phác một khối đơn giản cho hộp sọ rồi thêm phần hàm. Đừng ép mọi khuôn mặt vào cùng một hình trái xoan.
- Kẻ nhẹ trục giữa mặt và hướng đường mắt. Trục này giúp nhận ra đầu đang nghiêng hay xoay.
- Đánh dấu các mốc chân mày, đáy mũi, miệng và tai theo mẫu. Dùng khoảng cách giữa các mốc để kiểm tra lẫn nhau.
Các sơ đồ tỉ lệ phổ biến chỉ là điểm bắt đầu. Tuổi, đặc điểm cá nhân và góc nhìn làm tỉ lệ thay đổi. Khi đường chia mẫu khác ảnh bạn đang quan sát, hãy quay lại so sánh mẫu thay vì sửa gương mặt cho vừa công thức.
So sánh khoảng cách và khoảng trống
Nhìn khoảng trống giữa hai mắt, khoảng từ cánh mũi đến má và khoảng từ miệng đến cằm. So sánh xem các mốc nằm cao, thấp hoặc lệch nhau bao nhiêu. Ở góc ba phần tư, phía xa thường bị thu hẹp theo góc nhìn; không sao chép mắt phía gần sang phía xa một cách máy móc.
Nếu muốn tập riêng cách đầu xoay, chuyển sang bài vẽ góc nghiêng và góc ba phần tư. Với chi tiết miệng, xem cách dựng môi bằng chì.
Chia sáng tối thành mảng lớn
Nheo mắt để bớt bị thu hút bởi chi tiết. Xác định vùng sáng chính, vùng tối trên đầu và bóng đổ rõ nhất. Lên chì nhẹ theo từng lớp; giữ vùng sáng bằng giấy trước khi cần đến tẩy. Không viền toàn bộ mặt hoặc từng sợi tóc bằng cùng một nét đậm.
Bóng dưới mũi, dưới môi hay ở cổ phụ thuộc vào nguồn sáng của mẫu. Hãy vẽ điều đang thấy, thay vì luôn đặt bóng ở một vị trí cố định. Có thể luyện trước bài năm sắc độ bằng chì nếu các mảng đang bị đều màu.
Tự sửa bài bằng ba lượt nhìn
| Lượt | Điều cần kiểm tra |
|---|---|
| Hình lớn | Đầu có đúng hướng, đủ phần sọ phía sau và đúng tỉ lệ cao/rộng chưa? |
| Vị trí | Các mốc mắt, mũi, miệng có cùng hướng và đúng khoảng cách tương đối không? |
| Sắc độ | Vùng sáng nhất, tối nhất và bóng đổ có phù hợp với mẫu không? |
Đặt bài xa một chút để nhìn tổng thể. Chọn một lỗi lớn để sửa trước; chỉ thêm lông mi, nếp môi hoặc sợi tóc khi cấu trúc đã ổn. Sau buổi tập, ghi một điều đã làm tốt và một điều cần thử lại bằng bài phác nhỏ khác.