Một họa tiết dễ nhớ thường bắt đầu từ một hình đơn giản: chiếc lá, cánh hoa, giọt nước hoặc đường cong. Thay vì chép cả một mảng hoa văn, hãy tự tạo một mô-típ rồi thử nhiều cách sắp xếp. Bài tập này giúp bạn hiểu vì sao cùng một hình có thể tạo ra những nhịp điệu rất khác nhau.
Từ vật thật đến mô-típ
Chuẩn bị giấy, bút chì, gôm và một chiếc lá. Vẽ nhanh đường bao, trục giữa và đặc điểm bạn thấy nổi bật. Ở bản thứ hai, bỏ những gân nhỏ; ở bản thứ ba, chỉ giữ đường bao và một đường cong bên trong. Chọn bản vẫn gợi được chiếc lá khi thu nhỏ.
Đơn giản hóa không có nghĩa là xóa mọi đặc điểm. Nếu chiếc lá dài và nhọn, hãy giữ tỷ lệ đó. Nếu mép lá có một nhịp uốn đáng chú ý, có thể nhấn nhịp ấy thay vì vẽ toàn bộ răng cưa. Mô-típ cần đủ gọn để bạn lặp lại mà không bị mất hình.
Thử ba cách sắp xếp
Lặp theo dải
Kẻ nhẹ hai đường song song để tạo một dải ngang. Đặt mô-típ đầu tiên, đánh dấu khoảng cách rồi lặp lại cùng hướng. Sau đó làm một dải khác với lá quay luân phiên trái và phải. So xem dải nào đều nhịp hơn, chỗ nào có khoảng trống quá lớn.
Đối xứng qua trục
Vẽ một trục dọc. Đặt chiếc lá ở một bên, dựng bản phản chiếu bên kia bằng cách so khoảng cách từ các điểm chính tới trục. Nếu muốn hình cân đối, kiểm tra khoảng cách và độ nghiêng trước khi đi nét đậm. Hai hình giống nhau nhưng cùng quay một hướng chưa phải là phản chiếu.
Xoay quanh tâm
Chia một vòng tròn thành bốn phần. Đặt mô-típ trong một phần rồi xoay nó lần lượt quanh tâm. Kiểm tra phần đầu lá và khoảng cách tới tâm. Khi hình đã ổn, thử tăng hoặc giảm kích thước mô-típ để thay đổi lượng nền lộ ra.
Bài thực hành: thiết kế một thẻ đánh dấu sách
- Vẽ một khung chữ nhật dài trên giấy; chừa một mép trống quanh khung.
- Chọn cách lặp theo dải cho cạnh dài, hoặc chỉ đặt một cụm họa tiết ở đầu thẻ.
- Phác hai phương án nhỏ bằng chì, một phương án nhiều khoảng trắng và một phương án dày hơn.
- Chọn phương án có nhịp rõ khi nhìn từ xa. Chỉ dùng hai hoặc ba màu để thử trước.
- Đi nét và tô một bản hoàn chỉnh; ghi lại điều bạn đã thay đổi so với bản phác.
Ba lỗi nên sửa trước khi thêm chi tiết
- Khoảng cách lệch ngoài ý muốn: đánh dấu vị trí bằng nét nhẹ rồi mới vẽ từng mô-típ.
- Mọi chỗ đều dày: bỏ bớt một số hình để nền tham gia vào bố cục.
- Màu che mất hình: thử hai mức đậm nhạt trước, sau đó mới chọn sắc màu.
Không phải hoa văn nào cũng cần đối xứng tuyệt đối. Bạn có thể phá nhịp ở một vị trí để tạo điểm nhấn, nhưng nên làm có chủ đích và kiểm tra xem người xem còn nhận ra quy luật chung hay không.
Khi đã có mô-típ, tiếp tục với bài phối màu cho hình trang trí hoặc bố cục họa tiết trong hình tròn. Nếu đường nét còn khó kiểm soát, quay lại các bài luyện vẽ cơ bản.