Màu tương đồng là các màu nằm cạnh nhau trên vòng màu, chẳng hạn vàng–vàng lục–lục trong vòng màu hội họa truyền thống. Cách phối này dựa vào vị trí màu, không phải cứ hai màu trông hợp nhau hoặc cùng gợi cảm giác dễ chịu thì là tương đồng.
Phân biệt tương đồng, bổ túc và đơn sắc
| Cách phối | Quan hệ màu | Ví dụ để hình dung |
|---|---|---|
| Tương đồng | Các sắc màu lân cận trên vòng màu đang dùng | Vàng–vàng cam–cam |
| Bổ túc | Hai màu ở phía đối diện trên vòng màu | Lam–cam trên vòng màu hội họa truyền thống |
| Đơn sắc | Một sắc màu với các biến thể sáng tối hoặc độ bão hòa | Các mức xanh lục nhạt và đậm |
Trắng, đen và xám có thể hỗ trợ bảng phối nhưng không tự tạo thành một nhóm sắc màu tương đồng trên vòng màu. Tím–vàng hoặc cam–lam cũng không nên được gọi là cặp tương đồng trong mô hình hội họa truyền thống.
Vòng màu là mô hình hỗ trợ lựa chọn. Màu phát sáng trên màn hình và màu pha bằng chất liệu thực không hoạt động hoàn toàn giống nhau; hãy ghi rõ mô hình và chất liệu khi so sánh. Có thể xem phần quan hệ màu trong hướng dẫn vòng màu của Adobe.
Chọn một màu chủ đạo và hai màu lân cận
- Chọn chủ đề nhỏ, chẳng hạn một nhành lá hoặc vài hình trang trí.
- Chọn một màu làm chủ đạo, rồi lấy màu lân cận ở hai phía hoặc cùng một vùng nhỏ trên vòng màu.
- Để màu chủ đạo chiếm phần lớn diện tích; dùng các màu còn lại hỗ trợ thay vì chia mọi mảng bằng nhau.
- Thử các mức sáng tối trước khi tô bản lớn. Hai mảng cùng sắc độ có thể khó phân biệt dù màu khác nhau.
Không bắt buộc áp dụng một tỉ lệ diện tích cố định. Hãy làm hai hoặc ba bản nhỏ, đổi vị trí màu chủ đạo rồi chọn cách giúp hình ảnh rõ nhất.
Hai bảng màu để thử trên giấy
Nhành lá: thử vàng lục, lục và lam lục. Chọn lục làm mảng lá chính, dùng màu sáng hơn cho một số mặt nhận sáng và màu tối hơn ở vùng cần tách lớp. Đây là cách tổ chức bài tập, không phải quy tắc màu lá ngoài tự nhiên.
Bố cục ấm: thử vàng cam, cam và đỏ cam trên ba hình đơn giản. Thay diện tích mỗi màu để xem điểm nhìn thay đổi thế nào. Với màu nước, pha thử trên một mảnh giấy cùng loại và chờ khô trước khi đánh giá; màu trên màn hình chỉ nên dùng để định hướng.
Giữ hình rõ bằng sắc độ và khoảng trống
Một bảng tương đồng có thể trông phẳng nếu mọi mảng đều sáng hoặc đều đậm như nhau. Thử giảm chi tiết, tăng chênh lệch sáng tối ở nơi cần nhấn và chừa khoảng trống. Luyện phân biệt năm sắc độ giúp bạn nhìn cấu trúc trước khi bị màu sắc thu hút.
Nếu đưa màu đối diện vào làm điểm nhấn, hãy nhận biết rằng bảng phối lúc này đã kết hợp thêm tương phản bổ túc. Không cần gọi toàn bộ bảng là tương đồng thuần túy.
Bài tập tự đánh giá
Vẽ ba bố cục nhỏ giống nhau. Giữ nguyên ba màu nhưng lần lượt đổi màu chủ đạo; ghi lại bố cục nào dễ đọc nhất và vì sao. Kiểm tra bằng cách nhìn xa hoặc giảm màu để xem các mảng sáng tối có tách nhau không.
Cảm nhận màu còn phụ thuộc bối cảnh, diện tích, ánh sáng và người xem. Tránh coi một màu là cam kết tạo ra cùng một cảm xúc cho tất cả mọi người. Khi muốn đưa bài tập vào một không gian thực, hãy xem cách chuẩn bị góc học vẽ để giữ ánh sáng quan sát ổn định.