Muốn vẽ cây bàng dễ nhận ra, hãy bắt đầu từ dáng tán và hướng cành trước khi vẽ lá. Một cây ngoài sân có thể thay đổi nhiều theo tuổi, mùa và cách cắt tỉa, vì vậy nên quan sát một cây cụ thể thay vì ghép mọi đặc điểm của nhiều loài cây vào cùng một hình.
Nhận đúng cây trước khi vẽ
Bài này nói về cây bàng Terminalia catappa. Các cành thường vươn ngang tạo những tầng tán; lá lớn, phần gần đầu lá rộng hơn phần gốc và thường tập trung ở đầu cành. Hồ sơ của NParks về Terminalia catappa giúp đối chiếu đặc điểm nhận dạng.
Cây bàng này không phải cây đa. Không thêm rễ buông từ cành hoặc “quả đa” chỉ vì muốn cây trông cổ thụ. Nếu mẫu trước mặt khác với mô tả, hãy kiểm tra lại loài cây hoặc dùng đúng hình ảnh bạn quan sát được.
Chuẩn bị mẫu và dụng cụ
Dùng bút chì HB hoặc 2B, giấy vẽ và gôm. Chọn một góc nhìn thấy cả gốc lẫn đỉnh tán; nếu vẽ theo ảnh, dùng ảnh bạn tự chụp hoặc được phép sử dụng. Tránh ảnh có tán cây khác che gần hết mẫu. Đánh dấu đường mặt đất và chừa khoảng trống trên đỉnh trước khi dựng hình.
Năm bước dựng cây bàng
- So chiều cao với bề rộng tán. Đánh dấu bốn điểm ngoài cùng. Nối chúng bằng một khung bao nhẹ, không cần vẽ từng đường lượn của lá.
- Dựng thân và cành chính. Từ gốc, xác định hướng thân lên ngọn và các nhánh vươn ngang. Cành thường nhỏ dần về phía ngoài; tránh để mọi nhánh dày bằng nhau.
- Chia tán thành nhóm lớn. Nhìn các tầng lá như những khối chồng nhau. Giữ các khoảng trống thấy trời giữa cành và tán, thay vì tô một khối kín như chiếc ô.
- Phân ba sắc độ. Đánh dấu phần nhận sáng, phần trung gian và vùng tối dưới tán hoặc nơi cành bị che. So các vùng tối với nhau trước khi nhấn đậm nhất.
- Thêm chi tiết có chọn lọc. Vẽ vài cụm lá gần và một số vết vỏ thân ở vùng cần chú ý. Dùng nét nhẹ hơn cho tán xa. Bóng tiếp xúc ở gốc giúp cây đứng trên mặt đất.
Vẽ một chiếc lá riêng
Chọn lá có đường bao nhìn rõ. Vẽ trục từ cuống tới đầu lá, đánh dấu chỗ rộng nhất rồi dựng hai mép. So hai phía theo góc nhìn thực tế; lá cong hoặc nghiêng có thể làm một phía hẹp hơn. Sau đó thêm gân chính và vài gân phụ, tránh biến mọi gân thành các nét đậm bằng đường viền.
Khi vẽ cả cây từ xa, không cần chép chiếc lá ấy hàng trăm lần. Dùng hình lá rõ ở một vài cụm phía trước, các vùng còn lại gợi bằng nhịp nét và sắc độ. Mục tiêu là đọc được khối tán và độ sâu.
Tự kiểm tra bằng hai bản phác nhỏ
Ở bản thứ nhất, chỉ vẽ đường bao và cành chính. Ở bản thứ hai, bỏ chi tiết lá và dùng ba sắc độ. Nếu cả hai bản vẫn gợi được dáng cây, cấu trúc lớn đã có cơ sở để phát triển. Nếu chưa, sửa tỷ lệ tán–thân hoặc vị trí cành trước khi thêm chi tiết.
Để luyện nhiều dáng cây hơn, đọc cách vẽ cây có lá và không lá. Khi muốn đưa cây vào một khung cảnh, tiếp tục với bài tập bố cục và sắc độ cơ bản.