Để vẽ cây cổ thụ, hãy bắt đầu bằng dáng thân và cách cành lớn phân nhánh. Tán lá sẽ dễ thuyết phục hơn khi bên dưới đã có một cấu trúc cây rõ ràng. Bạn không cần vẽ từng chiếc lá để người xem nhận ra một tán cây dày.
Chọn mẫu và xác định dáng chung
Dùng ảnh do bạn chụp hoặc quan sát một cây từ vị trí ngồi ổn định. Chọn mẫu nhìn rõ thân, ít nhất hai cành chính và đường bao tán. Chuẩn bị giấy, bút chì và gôm; với bài màu, hoàn thành bản phác nét trước khi chọn bảng màu.
Đánh dấu chiều cao tổng thể, bề rộng lớn nhất và điểm thân chạm đất. So sánh khoảng trống hai bên cây thay vì đặt thân chính giữa một cách mặc định. Một cây nghiêng nhẹ hoặc tán lệch có thể là đặc điểm của mẫu, không nhất thiết là lỗi cần sửa cho cân đối.
Dựng thân và những cành lớn
Vẽ thân bằng hai đường có thay đổi về hướng và bề rộng. Quan sát nơi thân phình ra, chỗ thắt lại và phần gốc bám vào mặt đất. Giữ nét nhẹ ở giai đoạn này.
Chọn vài cành lớn làm khung. Cành thường nhỏ dần khi đi xa thân, nhưng mỗi cây có cách phân nhánh riêng. Tránh vẽ mọi nhánh dài bằng nhau hoặc tỏa đều như nan quạt. Hãy nhìn góc giữa hai nhánh và hình khoảng trống mà chúng tạo ra.
Vẽ phiên bản cây không lá
Phát triển từ cành lớn sang cành vừa, rồi chọn một số nhánh nhỏ đủ để thể hiện dáng cây. Không cần phủ nhánh nhỏ ở mọi vị trí. Nhánh gần có thể rõ hơn, nhánh xa nhẹ hơn; những chỗ giao nhau cần được xem lại để người xem hiểu cành nào nằm trước.
Thêm vài nét theo chiều thân để gợi vỏ cây. Các vết nứt chỉ là chi tiết phụ; nếu dáng thân chưa đúng, nhiều vết nứt sẽ không làm bài vẽ chắc hơn. Đặt một mảng bóng hoặc vài nét nền ở gốc để cây không có cảm giác lơ lửng.
Gom tán khi vẽ cây có lá
Trên một bản phác khác của cùng dáng cây, chia tán thành vài cụm lớn. Đường bao mỗi cụm nên có chỗ nhô ra, chỗ lõm vào và một số khe hở để nhìn thấy cành hoặc bầu trời.
Chọn hướng sáng rồi chia mỗi cụm thành vùng sáng, vùng trung gian và vùng tối. Đặt mảng tối có chọn lọc ở nơi tán chồng lên nhau. Với chì, dùng mật độ nét để thay đổi sắc độ; với màu, thử bảng màu trên giấy nháp trước khi đưa vào bài.
Chỉ thêm vài dấu lá ở nơi cần nhấn mạnh. Nếu mọi chiếc lá đều rõ và đậm như nhau, tán dễ trở thành một bề mặt phẳng. Để các nét nhỏ phục vụ hình khối lớn đã dựng.
Bài tập hai phiên bản và cách tự kiểm tra
- Dựng một khung thân và cành đơn giản từ mẫu quan sát.
- Vẽ lại khung đó ở nửa giấy còn lại.
- Giữ một bên không lá, thêm các cụm tán ở bên còn lại.
- So sánh xem tán có được đỡ bởi các cành chính hay đang lệch khỏi cấu trúc.
Lùi khỏi giấy để kiểm tra độ nghiêng của thân, tỉ lệ cây với khoảng trống và hướng sáng. Giữ lại bản đầu để so với lần luyện sau. Khi muốn tập riêng bố cục và đậm nhạt, bạn có thể dùng bài vẽ tĩnh vật từng bước; các thói quen quan sát hình bao và khoảng trống đều có thể áp dụng khi vẽ cây.