Một bức tranh màu nước có thể bắt đầu từ một vệt màu nhỏ. Trước khi chọn phong cảnh hay hoa lá, hãy thử xem cùng một màu thay đổi ra sao trên giấy khô, giấy ẩm và dưới nét cọ ít nước. Bài tập dưới đây giúp bạn chọn hiệu ứng có chủ đích, thay vì liên tục sửa khi màu đã loang.
Chuẩn bị một bộ dụng cụ gọn
Dùng giấy dành cho màu nước, một cọ tròn, màu nước, khay pha, hai cốc nước và khăn thấm. Một cốc để rửa cọ, cốc còn lại giữ nước tương đối sạch khi pha. Có thể cố định mép giấy lên bảng bằng băng dính phù hợp; thử ở góc giấy trước vì băng dính quá mạnh dễ làm rách mặt giấy khi tháo.
Chỉ chọn một màu cho lần thử đầu để nhìn rõ sự khác biệt do nước. Pha sẵn một lượng vừa đủ trong khay, thử lên giấy nháp cùng loại rồi đợi khô. Sắc độ sau khi khô có thể khác lúc giấy còn ướt.
Ba cách tạo dấu màu
1. Màu ướt trên giấy khô: ưu tiên biên rõ
Để nguyên ô giấy đầu tiên. Nạp màu đã pha vào cọ và kéo một mảng nhỏ bằng vài nét liền nhau. Quan sát đường biên. Kỹ thuật này phù hợp khi cần giữ hình lá, cánh hoa hoặc những chi tiết tương đối gọn. Đừng chà đi chà lại khi mảng màu bắt đầu khô.
2. Màu ướt trên giấy ướt: quan sát độ lan
Quét nước sạch lên ô thứ hai; nghiêng giấy để kiểm tra mặt giấy ẩm đều, không đọng thành vũng. Chạm một ít màu vào giữa rồi để màu tự lan. Lặp lại trên một ô khác khi giấy bớt ẩm để so sánh. Lượng nước trên giấy và trong cọ cùng ảnh hưởng đến kết quả.
3. Cọ khô: để lộ thớ giấy
Lấy màu vào cọ, thấm bớt nước rồi kéo nhẹ trên giấy khô có bề mặt nhám. Mục tiêu là nét đứt, có những khoảng giấy trắng xen giữa. Nếu màu phủ thành mảng kín, thấm cọ thêm một chút và thử lại; nếu hầu như không ra màu, nạp thêm màu thay vì ép mạnh.
Biến bảng thử thành một bức tranh nhỏ
Vẽ một khu vườn tưởng tượng trong khung nhỏ: dùng vệt loang cho nền xa, mảng biên rõ cho hai hoặc ba chiếc lá ở phía trước, rồi thêm vài nét cọ khô cho mặt đất. Chọn một vùng làm điểm nhìn chính và giữ các vùng còn lại đơn giản. Đây là gợi ý luyện tập; không cần làm giống một tranh mẫu.
Muốn phủ một lớp màu mới mà vẫn giữ hình bên dưới, đợi lớp cũ khô rồi thử nhẹ trên giấy nháp trước. Không phải màu nào cũng nhấc sạch được bằng cọ ẩm: khả năng sửa phụ thuộc sắc tố, giấy và số lần chà. Khi giấy đã xơ, dừng sửa và ghi lại điều cần đổi ở lần vẽ sau.
Tự đánh giá sau khi giấy khô
- Ô nào có biên rõ nhất, ô nào loang nhiều nhất?
- Bạn có tạo được khoảng trắng chủ động hay chỉ còn những chỗ chưa tô tới?
- Một nét cọ có đủ diễn tả ý định, hay bạn đang thêm quá nhiều chi tiết?
Tiếp theo, thử bài vẽ nhành lá bằng màu nước. Nếu cần ôn thao tác nền tảng, đọc hướng dẫn làm quen với màu nước.
Nguồn đối chiếu thuật ngữ: Canson — wash, wet on dry và wet on wet; Winsor & Newton — giới hạn khi nhấc màu. Bài tập và cách tự đánh giá do Steiner biên soạn.